(Dân trí) – Sáng 19/3, giá dầu Brent vọt lên trên 110 USD/thùng. Căng thẳng Trung Đông đe dọa đứt gãy chuỗi cung ứng, giới chuyên gia cảnh báo nguy cơ lặp lại kịch bản khủng hoảng năng lượng toàn cầu.
Cập nhật đến 4h30 ngày 19/3 (giờ Việt Nam), giá dầu thô Brent đã xuyên thủng các ngưỡng cản mạnh, vọt lên mức 110,41 USD/thùng, tương đương mức tăng 7,2% chỉ trong thời gian ngắn. Cùng lúc, dầu WTI cũng vượt mức 96,32 USD/thùng, ghi nhận mức tăng 3,61%.
Đà tăng phi mã này được kích hoạt ngay sau những động thái leo thang mới nhất tại Vùng Vịnh. Theo tường thuật từ tờ Fortune, hạ tầng khai thác thượng nguồn của Iran lần đầu tiên trở thành mục tiêu nhắm tới kể từ cuối tháng 2.
Cụ thể, mỏ khí đốt tự nhiên lớn nhất thế giới South Pars đã bị tấn công. Đây là điểm nút cực kỳ nhạy cảm, bởi khu vực này được khai thác chung với Qatar và đang gánh vác tới 1/5 lượng cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cho toàn cầu.
Phản ứng lại, Tehran tuyên bố sẽ đáp trả “theo những cách thức mới”. Một danh sách các mục tiêu tiềm năng đã được công bố, bao gồm nhà máy lọc dầu Samref, tổ hợp hóa dầu Jubail của Saudi Aramco và mỏ khí Al Hosn tại UAE.
Những diễn biến này lập tức bóp nghẹt tâm lý giới đầu tư. Kể từ khi xung đột bùng phát, giá dầu Brent đã tích lũy mức tăng khoảng 80%. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở việc tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz – nơi lưu thông 20% lượng dầu khí toàn cầu – gần như rơi vào trạng thái tê liệt hoàn toàn.
Châu Á “khát” năng lượng, chênh lệch giá lập kỷ lục
Đối với các quốc gia nhập khẩu năng lượng tại châu Á, tình hình đang trở nên khắc nghiệt hơn bao giờ hết. Khoảng cách giá giữa các khu vực đang bị nới rộng đến mức khó tin, tạo ra những cú sốc lớn cho các nhà nhập khẩu.
Trong khi dầu WTI tại Mỹ neo quanh vùng 96-100 USD/thùng thì các rổ dầu tham chiếu cho thị trường châu Á lại đang ở một thế giới hoàn toàn khác.
Dầu Dubai đã thiết lập đỉnh lịch sử trên 150 USD/thùng vào tuần trước. Dầu Oman cũng chốt mốc trên 152 USD/thùng. Mức chênh lệch lên tới hơn 50 USD so với WTI là con số chưa từng có trong tiền lệ, vượt xa mức chênh lệch thông thường vốn chỉ dao động từ 5 đến 8 USD.
Đáng lo ngại hơn, giá dầu vật chất giao ngay tại châu Á đang cao hơn giá hợp đồng tương lai gần 40 USD.
Trong ngôn ngữ tài chính, điều này phát đi một tín hiệu báo động đỏ, đó là nguồn cung thực tế đang cạn kiệt nhanh hơn rất nhiều so với những gì các con số trên sàn giao dịch phản ánh. Các nhà máy đang phải tranh giành từng thùng dầu thực tế để duy trì hoạt động.
Chuyên gia phân tích hàng hóa Rory Johnston nhận định trên Fortune rằng, eo biển Hormuz càng bị phong tỏa lâu, rủi ro thiếu hụt tại châu Á sẽ nhanh chóng tràn ra toàn thế giới.
Các nhà máy lọc dầu trong khu vực hiện phải chật vật tìm kiếm nguồn hàng thay thế từ những châu lục xa xôi hơn. Cước vận tải đội lên, thời gian giao hàng kéo dài sẽ sớm chuyển hóa thành lạm phát, phản ánh trực tiếp vào giá thành sản phẩm cuối cùng.
Kịch bản nào?
Những nỗ lực can thiệp từ các nền kinh tế lớn dường như vẫn chưa đủ sức nặng. Dù Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã tung ra kế hoạch xả kho dự trữ khẩn cấp lớn nhất lịch sử với 400 triệu thùng, và Mỹ cam kết giải phóng 172 triệu thùng trong 120 ngày, giá nhiên liệu vẫn tiếp tục leo thang.
Tại Mỹ, giá xăng đã chạm đỉnh kể từ năm 2023, bào mòn sức mua của người tiêu dùng.
Chia sẻ trên Business Insider, ông Bob McNally, Chủ tịch Rapidan Energy Group và từng là cố vấn năng lượng Nhà Trắng, nêu xăng dầu là mặt hàng thiết yếu, người dân vẫn phải di chuyển và hàng hóa vẫn cần vận chuyển. Do đó, giá sẽ tiếp tục bị đẩy lên cho đến khi chi phí năng lượng bóp nghẹt hoàn toàn sức mua, khiến nhu cầu sụt giảm nghiêm trọng. Đó là lúc giá dầu bắt đầu chu kỳ rơi tự do.
Chuyên gia này nhấn mạnh, ngay cả mức giá trên 100 USD hiện tại vẫn chưa chạm đến “ngưỡng gây đau” tối đa của nền kinh tế.
>>>>> Xem thêm: Vàng miếng SJC giảm mạnh, người mua lỗ 9 triệu đồng/lượng chỉ sau nửa tháng
